NVJ: boetes om Ozempic zorgen voor dreigende zelfcensuur

AMSTERDAM (ANP) – De Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) wil samen met het genootschap van hoofdredacteuren, het persvrijheidsfonds en branche- en werkgeversorganisatie NDP in gesprek met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Aanleiding zijn boetes die door de IGJ aan diverse kranten zijn uitgedeeld om hun berichtgeving over het medicijn Ozempic.

“De onvrede en zorgen over deze boetes worden zeer breed gedeeld in de sector”, zegt NVJ-secretaris Thomas Bruning. “Het is een alarmerende ontwikkeling die kan zorgen voor een ‘chilling effect’ in het werk van journalisten, die echt als belangrijkste doel hebben om het publiek goed te informeren. Ze voelen zich door deze serieuze boetes geremd om artikelen te schrijven, waardoor er een soort zelfcensuur dreigt te ontstaan rondom berichtgeving over geneesmiddelen.”

Het FD berichtte dinsdag over forse boetes die zijn uitgedeeld aan dagbladen NRC, de Volkskrant, AD en De Telegraaf. Volgens de IGJ hebben de kranten in hun artikelen publieksreclame gemaakt voor het geneesmiddel en dat mag niet van de Geneesmiddelenwet.

Hoeveelheid boetes

Om hoeveel boetes het precies gaat, wil een woordvoerder van de IGJ niet zeggen. “Wij doen over lopende zaken nooit uitspraken.” Ze benadrukt dat de inspectie toezicht houdt op de naleving van de Geneesmiddelenwet en dat de IGJ zich daarbij niet specifiek richt op Ozempic en vergelijkbare middelen. “Maar het is evident dat er de laatste tijd veel aandacht is voor deze middelen. Het gaat om geneesmiddelen die alleen op recept verkrijgbaar zijn en waar medische begeleiding bij nodig is. Daar gelden regels voor. En die regels gelden voor iedereen.” Ook aan influencers kunnen boetes worden opgelegd. Of dat rondom de afslankmedicatie is gebeurd, wil de woordvoerder niet zeggen.

De rechtbank Amsterdam oordeelde in april van dit jaar nog dat de toezichthouder terecht boetes had opgelegd aan De Stentor en het tijdschrift Flair vanwege artikelen over Ozempic die “een onvoldoende neutraal beeld” gaven. De rechtbank erkende in de uitspraak dat de vrijheid van meningsuiting werd beperkt, maar vond dat in dit geval te rechtvaardigen vanuit het oogpunt van het beschermen van de volksgezondheid. Bovendien noemde de rechter het boetebedrag van 51.000 euro “niet onevenredig”. Het normale boetebedrag ligt hoger, maar de IGJ besloot dat met 80 procent te verlagen “met het oog op de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid”.

 

ANP