Oh, moeder, wat is het heet!

Bovendien scheen de zon die maand 290 uur in De Bilt, tegen een gemiddelde van 218 uur. De warme, zonnige start van de maand legde de basis voor het record op die allereerste dag.

Het KNMI heeft het bevestigd: 1 mei 2025 was in De Bilt de warmste eerste mei die ooit is gemeten. Het kwik steeg naar 27,8 graden, en daarmee sneuvelde een record dat al 78 jaar standhield. Want het vorige record voor die datum dateerde nog uit 1947, het jaar dat de weerboeken al vanwege zoveel meer vermeldt als legendarisch.

Wat 27,8 graden op 1 mei betekent

Voor de dagelijkse temperatuurrecords kijkt het KNMI wat de hoogste of laagste waarde voor een bepaalde datum is geweest over meer dan honderd jaar metingen, teruggaand tot 1901. Zodra die waarde wordt overtroffen, ook met slechts een tiende graad, is er sprake van een nieuw dagrecord. Op 1 mei 2025 werd die grens ruim gepasseerd. De 27,8 graden in De Bilt is daarmee de hoogste temperatuur die ooit op die datum in het centrum van het land is gemeten. Ter vergelijking: normaal voor begin mei ligt de dagtemperatuur rond de 16 graden.

Het record uit 1947 had lang standgehouden

Het vorige record voor 1 mei stond dus op naam van 1947. Dat jaar staat in de Nederlandse weergeschiedenis als buitengewoon. De zomer van 1947 begon al vroeg en duurde vrijwel onafgebroken tot diep in september. In mei 1947 kwamen de temperaturen in Maastricht al op tien dagen boven de 25 graden, en aan het einde van die maand volgde een reeks tropische dagen boven de 30 graden. Dat het dagrecord voor 1 mei uit dat jaar stamde, was dan ook niet toevallig. Bijna acht decennia hield het stand.

Mei 2025 was vaker warm dan normaal

De recorddag was geen toevallige uitschieter in een verder gewone maand. Mei 2025 was als geheel warmer dan normaal: de gemiddelde temperatuur in De Bilt kwam uit op 14,1 graden, tegen een langjarig gemiddelde van 13,4 graden. De maand telde in De Bilt twaalf warme dagen, waarbij het kwik op of boven de 20 graden uitkwam. Bovendien scheen de zon die maand 290 uur in De Bilt, tegen een gemiddelde van 218 uur. De warme, zonnige start van de maand legde de basis voor het record op die allereerste dag.

Nederland warmt sterker op dan gemiddeld

Het record past in een bredere lijn. Het aantal warme en zomerse dagen in Nederland neemt al decennia toe. De landelijke norm voor de eerste zomerse dag van het jaar lag anno 1990 nog op 17 mei, anno 2020 verschoven naar 3 mei. Klimaatverandering slaat in Nederland harder toe dan het mondiale gemiddelde, en dat is ook zichtbaar in de dagrecords: de laatste jaren worden er structureel meer warmterecords bijgeschreven dan het statistisch gemiddelde voor een stabiel klimaat zou verwachten. Het jaar 2025 eindigde als geheel als het op zes na warmste jaar in Nederland sinds het begin van de waarnemingen in 1900.

Wat er nu op het spel staat

Met het sneuvelen van het record van 1 mei staat het nieuwe getal, 27,8 graden, voorlopig als nieuw ijkpunt in de boeken. Of het lang standhoudt, valt te bezien. De opwarming gaat door, en mei is inmiddels een maand geworden die zichtbaar bijdraagt aan het warmtegetal van de zomer. Meteorologen van het KNMI houden de komende jaren nauwlettend in de gaten of ook andere vroege-meirecords, die deels nog uit de eerste helft van de vorige eeuw stammen, aan vervanging toe zijn.