Ombudsman: overheid weet wie hulp nodig heeft, maar helpt niet
DEN HAAG (ANP) – De overheid weet vaak welke mensen hulp nodig hebben, maar handelt vervolgens te laat of niet. Dat constateren de ombudsmannen in hun jaarverslag. Een overheid die actief hulp biedt zou de norm moeten zijn, vindt de Nationale ombudsman, Reinier van Zutphen. “Een behoorlijke overheid wacht niet tot mensen verdwalen in de lokettenjungle, maar zoekt hen op als ze ondersteuning nodig hebben.”
Samen met de Kinderombudsman Margrite Kalverboer ziet Van Zutphen, ook in zijn rol als Veteranenombudsman, dat burgers vaak worden teleurgesteld door de overheid. Bijvoorbeeld bij het Tijdelijk Noodfonds Energie. Dat fonds werd in 2025 voor de derde keer opengesteld voor mensen die moeite hadden de energierekening te betalen. De pot was snel leeg. Het hulpmiddel was niet afgestemd op het probleem, maar op het bedrag dat beschikbaar was. Het kabinet wil dit jaar wederom zo’n fonds openstellen. De ombudsman roept op om het fonds ditmaal wel toegankelijk te maken voor iedereen.
Een ander genoemd voorbeeld is de eerder geopperde bezuiniging op de zogenoemde proactieve dienstverlening. Het ministerie van Sociale Zaken werkt aan een plan om mensen die wel recht hebben op een uitkering, maar die nog niet ontvangen, te gaan benaderen. Het minderheidskabinet wilde dat plan schrappen om tientallen miljoenen te besparen. Dat stuitte op kritiek van onder meer de ombudsman en gemeenten. De bezuiniging wordt nu waarschijnlijk teruggedraaid. Die gang van zaken zegt volgens de ombudsman “veel over de houding van het kabinet.”
Het jaarverslag gaat daarom ditmaal gepaard met een visie op de proactieve overheid. De eerste stappen zijn al gezet met plannen voor het proactief uitkeren van toeslagen, uitkeringen en herstelbetalingen. Maar wat de ombudsman betreft moeten “er nog flinke stappen gezet worden”. De ombudsman constateert jaar op jaar dat burgers veel slechte ervaringen met de overheid hebben. In 2025 kwamen er 25.000 klachten en signalen binnen bij de ombudsman.
ANP
