Primeur voor royals: Charles openbaart belastingaangifte

Charles en zijn belastingen

De belastinggegevens van de koning voor het financiële jaar 2024-2025 worden volgende week gepubliceerd als onderdeel van de jaarlijkse financiële verantwoording van de Royal Household. Toekomstige publicaties worden naar verwachting een jaarlijkse gewoonte, en Buckingham Palace heeft al aangekondigd dat de belastingcijfers over 2025-2026 beschikbaar komen zodra de accountantscontrole is afgerond.

Onder Brits recht is de soeverein niet verplicht inkomstenbelasting of vermogenswinstbelasting te betalen, maar Charles doet dat vrijwillig, een gewoonte die hij en zijn moeder koningin Elizabeth II in 1993 begonnen na publieke ophef over koninklijk geld. Het voortzetten van deze praktijk als vorst was zijn eigen beslissing, aldus het paleis, en is tot stand gekomen op zijn uitdrukkelijk verzoek.

Wat verdient de koning écht?

Het grootste deel van Charles’ privé-inkomen komt uit het Hertogdom Lancaster, een eeuwenoud portefeuille van land, vastgoed en investeringen. In 2024-2025 leverde dat hem 26,8 miljoen pond op, aangevuld met inkomsten uit zijn landgoederen Balmoral en Sandringham, plus investeringen en spaargeld. Over dat geld betaalt hij inkomstenbelasting tegen het geldende tarief, plus vermogenswinstbelasting over relevante bezittingen. Het exacte belastingbedrag wordt deze week onthuld.

Naast zijn hertogdomsinkomsten ontving Charles in 2024-2025 ook 28,7 miljoen pond via de Privy Purse, de semi-private inkomstenstroom van de kroon, die gevoed wordt door de netto-opbrengsten van het Hertogdom Lancaster. Daar staat los van de door belastingbetalers gefinancierde Sovereign Grant, die officiële plichten en paleisonderhoud dekt en voor 2024-2025 werd vastgesteld op 86,3 miljoen pond, oplopend tot 132,1 miljoen pond in 2025-2026 vanwege de grootschalige renovatie van Buckingham Palace.

Vastgoedimperium William

Terwijl Charles zijn boekjes opengooit, staat ook het vastgoedimperium van zijn zoon prins William volop in de schijnwerpers. De controverse richt zich op het Hertogdom Cornwall, opgericht in 1337, dat Williams eigendom is en hem jaarlijks circa 30 miljoen dollar oplevert. Op al het land van het 44.748 hectare grote hertogdom, verspreid over Engeland en Wales, worden vergoedingen gevraagd voor uiteenlopende zaken, zoals het recht om rivieren over te steken, kabel onder de stranden te leggen en schepen te lossen.

William gaat bovendien zelf een opvallende stap zetten: hij wil een vijfde van het Hertogdom Cornwall verkopen en de geschatte opbrengst van 670 miljoen dollar gebruiken voor sociale woningbouw en duurzame energieprojecten. William betaalt vrijwillig inkomstenbelasting over zijn hertogdomsinkomsten en betaalde in 2026 naar verluidt tussen de 5 en 7 miljoen pond per jaar.

Waarom Máxima dit nooit zou doen

In Nederland kijken royaltyfans met grote ogen naar deze Britse transparantie. Bij het Nederlandse koningshuis liggen de zaken heel anders. Koningin Máxima, prinses Beatrix en koning Willem-Alexander betalen geen loon- en inkomstenbelasting. De Grondwet bepaalt dat zij over hun uitkering geen persoonlijke belastingen hoeven te betalen.

De Tweede Kamer heeft eind 2025 wel voor een transparantieverplichting over het privébezit van het koninklijk huis gestemd, en wil ook dat uitkeringsgerechtigde leden evenveel belasting gaan betalen als alle andere Nederlanders. Omdat het om uitkeringsgerechtigde leden gaat, is aanpassing van de grondwet daarvoor noodzakelijk. Van een spontane, vrijwillige onthulling zoals Charles die nu doet, is in Den Haag voorlopig geen sprake.

Taboe doorbroken, maar niet iedereen blij

Niet iedereen juicht de bekendmaking toe. Anti-monarchiegroep Republic riep op tot onafhankelijke audits van de koninklijke belasting- en inkomensgegevens en stelde dat Charles’ vrijwillige onthulling ‘veel onbeantwoorde vragen’ achterlaat, omdat de royals zichzelf niet mogen laten verklaren. De ondoorzichtigheid van de koninklijke financiën is al langer een centraal punt van kritiek van Britse republikeinen, zowel over de omvang van inkomsten uit grondbezit als over de publieke financiering.

Paleismedewerkers zeggen dat de beslissing de persoonlijke inzet van Charles weerspiegelt om de monarchie te moderniseren en meer verantwoording te geven over inkomsten en belastingen die verbonden zijn aan de kroon. De precieze belastingcijfers worden deze week verwacht.