Verdubbeling van kosten dwangsommen voor IND: 79 miljoen euro
DEN HAAG (ANP) – De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft het afgelopen jaar 79 miljoen euro moeten betalen aan dwangsommen. Dat is een ruime verdubbeling vergeleken met 2024, toen de rekening voor onder meer het niet op tijd beslissen over asielzaken op 36,8 miljoen euro uitkwam. De organisatie heeft dinsdag de jaarcijfers bekendgemaakt.
In 2023 betaalde de IND 11,3 miljoen euro aan dwangsommen.
Het aantal eerste asielaanvragen dat de naturalisatiedienst te verwerken kreeg, daalde van 32.180 in 2024 naar 24.070 dit jaar. Maar de organisatie heeft een grote achterstand, en dus liep het aantal mensen dat wacht op een uitslag of ze in Nederland mogen blijven op naar ruim 51.000. Gemiddeld wachten mensen 67 weken op een beslissing.
Prikkel voor IND
Het aantal nieuwe nareizigers daalde het afgelopen jaar fors, van bijna 47.000 in 2024 naar 15.000. Met de achterstand die de IND al had, bleven er nog 52.000 aanvragen openstaan. Voor familieleden die asielzoekers die in Nederland mogen blijven nareisden, liepen de wachttijden verder op naar zo’n 22 maanden. Nog geen 3 procent kreeg binnen de wettelijke termijn een beslissing.
De IND moet binnen zes maanden een beslissing nemen over de aanvraag. Dat lukt de organisatie al jaren niet, daarom werd de wachttijd opgerekt naar vijftien maanden. Afgelopen zomer zette de Raad van State daar een streep door. Als de IND niet op tijd beslist, kan een asielzoeker uiteindelijk via de rechter een dwangsom afdwingen. Die is bedoeld als prikkel om de IND sneller te laten werken, maar dat heeft nog geen verbetering gebracht.
Veranderd asielbeleid
“Aanvragers hebben recht op een tijdige behandeling door de IND. Maar hoe gek het misschien ook klinkt, dwangsomprocedures helpen daar niet bij”, zegt directeur-generaal Rhodia Maas in het verslag. “We willen wel sneller beslissen, maar we kúnnen gewoon niet.” Maas wil dat de dwangsommen “zo snel mogelijk afgeschaft worden”, omdat die “niet alleen geld, maar ook veel capaciteit” kosten.
Volgens Maas heeft haar organisatie er de afgelopen jaren alles aan gedaan, toch is de situatie voor vluchtelingen niet verbeterd. Daarvoor is volgens haar een “fundamentele vereenvoudiging” van de asielprocedure nodig. Zij ziet heil in het Europees migratiepact dat in juni in werking gaat, maar een positief effect daarvan zal nog enige tijd op zich laten wachten.
Afgelopen jaar kreeg 36 procent te horen dat ze mogen blijven, vorig jaar was dit 58 procent. Dat heeft onder meer te maken met een veranderd asielbeleid voor Syrië, Jemen en Turkije, aldus de IND. Ook werkt de organisatie met een nieuwe aanpak waarbij de vluchteling meer bewijzen moet aanleveren.
ANP
