RIVM waarschuwt voor nieuwe grote dreigingen voor volksgezondheid

DEN HAAG (ANP) – Een toenemende druk op internationale samenwerking en des- en misinformatie vormen “nieuwe grote dreigingen” voor de volksgezondheid in Nederland. Dat stelt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in een risicoscan van de invloed van globale ontwikkelingen op de gezondheid. De ondervraagde experts maken zich onder meer zorgen over de “afnemende slagkracht” van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en een dalend aantal mensen dat zich wil laten vaccineren.

Naast de nieuwe dreigingen blijven ook eerder gesignaleerde risico’s de volksgezondheid bedreigen, zoals klimaatverandering, milieuvervuiling en antimicrobiële resistentie. Daarvan is sprake als bacteriën, virussen en schimmels ongevoelig(er) worden voor gerichte medicijnen. Dat kan problematisch zijn omdat volgens het RIVM “een volgende uitbraak van een infectieziekte met pandemisch potentieel” niet ondenkbaar is.

Dreigingen ontwikkelen zich snel, kunnen elkaar beïnvloeden en staan dus niet op zichzelf. De kans op een polycrisis – een situatie waarin meerdere noodsituaties elkaar versterken – is volgens het RIVM reëel. Het instituut haalt de coronacrisis aan als voorbeeld van hoe een gezondheidscrisis effect heeft op alle sectoren van de samenleving. Daarbij stelt het dat maatregelen om een volgende langdurige gezondheidscrisis maatschappijbreed te dragen, ontbreken in de kabinetsplannen. In zo’n geval moeten alle ministeries worden betrokken, vindt het RIVM.

Samenwerking onder druk

Op wereldwijd niveau is het samenwerken op gezondheidsgebied aangetast omdat de Verenigde Staten zich hebben teruggetrokken uit verschillende internationale organisaties, zoals het Klimaatakkoord van Parijs en de WHO. Dat is volgens het RIVM zorgelijk omdat juist internationale samenwerking hard nodig is om “grensoverschrijdende gezondheidsdreigingen” effectief te kunnen aanpakken.

Onder meer wetenschappelijk onderzoek raakt gefragmenteerd door de geschade internationale samenwerking. Zo zijn WHO-plannen om ziekmakende schimmels te bestrijden stopgezet. Voor de volksgezondheid van een “open, internationaal verbonden land als Nederland” kunnen de wereldwijde ontwikkelingen negatieve gevolgen hebben.

Bij de aanpak van sommige dreigingen loopt Nederland internationaal voorop, zien de onderzoekers. Dat is bijvoorbeeld zo op het gebied van antimicrobiële resistentie: Nederland heeft een sterke reputatie voor het verantwoord gebruik van antibiotica en beschikt over goed georganiseerde laboratoriumnetwerken en protocollen.

 

ANP