Xavi nieuwe bondscoach Oranje: eerste buitenlander in 48 jaar

Onontkoombaar

Minder dan 24 uur nadat De Telegraaf de eerste geruchten meldde, lag het contract al klaar. Xavi tekende voor vier jaar, tot en met het WK van 2030. De snelheid was opvallend voor een bond die de voorgaande maanden struikelde over zijn eigen zoekopdracht. Erik ten Hag, Peter Bosz en Arne Slot vielen allemaal af, ook Michael Reiziger haalde de eindstreep niet. Nigel de Jong, directeur topvoetbal bij de KNVB, wachtte bovendien met zijn zoektocht tot Ronald Koeman zelf opstapte na de uitschakeling op het WK, waardoor de jacht laat en stroperig op gang kwam.

48 jaar geen buitenlander: nu toch

De laatste buitenlandse bondscoach van Oranje was de Oostenrijker Ernst Happel, die Nederland in 1978 naar de WK-finale leidde, zelfs zonder Johan Cruijff. Sindsdien stuurden uitsluitend Nederlanders het elftal aan. Xavi doorbreekt die lijn als eerste Spanjaard ooit in die functie. Toch voelt de keuze minder als breuk dan ze eruitziet: Xavi groeide op in de La Masia-academie van Barcelona, waar de filosofie van Cruijff en Rinus Michels in de muren zit gebakken. Trainers als Louis van Gaal en Frank Rijkaard speelden een centrale rol in zijn vorming. “Je zou kunnen zeggen dat ik een beetje een zoon van het Nederlandse voetbal ben”, zei hij bij zijn presentatie. Dat Xavi in november 2021 ook al de ontslagen Koeman opvolgde als trainer van Barcelona, is het pikante detail dat het verhaal compleet maakt.

Frenkie en Memphis: de sleutelspelers weten wie er komt

Frenkie de Jong speelde tweeënhalf seizoen onder Xavi bij Barcelona en was daarin goed voor 107 officiële wedstrijden. Memphis Depay, inmiddels topscorer aller tijden van Oranje, werkte ook met de Spanjaard samen in Camp Nou. Dat maakt het onvermijdelijk dat hun ervaringen als referentie gelden. Oud-bondscoach Danny Blind formuleerde het op Ziggo Sport als een verwachting aan de KNVB: “Ik mag aannemen dat ze met Frenkie gesproken hebben, want wij weten niet hoe zijn aanpak is, hoe hij in de kleedkamer is, één op één.” Het Algemeen Dagblad bevestigt dat er gesprekken zullen volgen met onder anderen aanvoerder Virgil van Dijk en Memphis Depay.

Nigel de Jong verdedigt zijn keuze

KNVB-directeur Nigel de Jong legt de nadruk op de voetbalvisie als bindmiddel. “Als trainer is hij gevormd door jarenlang samen te werken met topcoaches die een voetbalvisie uitdragen die heel goed aansluit bij de manier waarop wij met het Nederlands elftal willen spelen: initiatief nemen, dominant en aantrekkelijk voetbal”, aldus De Jong. Blind plaatste wél een kanttekening: Xavi werd eenmaal landskampioen met Barcelona, maar presteerde Europees als trainer nooit overtuigend. Na een teleurstellend seizoen en vermeende onenigheid met voorzitter Joan Laporta vertrok hij in 2024 bij de club en zat sindsdien zonder werkgever.

Nu begint het echte werk

Het netwerk van Xavi is overwegend Spaans, de invulling van zijn technische staf is nog onbekend. Patrick Kluivert, oud-ploeggenoot van Xavi bij Barcelona, wordt al genoemd als mogelijke assistent. De komende weken maakt de KNVB de staf bekend. Daarna wacht Xavi de opdracht om van een groep waarmee Koeman het WK niet overleefde, een team te bouwen dat in 2028 het EK en in 2030 het WK serieus kan aanvallen.